Een echtgenoot of (ongehuwd) partner van een vreemdeling die een verblijfsvergunning Europese Blauwe Kaart heeft, mag in Nederland werken bij elke werkgever zonder werkvergunning. Op de achterkant van de verblijfsvergunning van het gezinslid staat dit aangegeven als ‘Arbeid vrij toegestaan. TWV niet vereist’.Deze vrije toegang tot de arbeidsmarkt geldt ook voor gezinsleden van kennismigranten.

Wat nu als het huwelijk of de relatie eindigt binnen 5 jaar nadat ze in Nederland samen hebben verbleven? Behoudt de echtgenoot of partner dan het recht op vrije toegang tot de arbeidsmarkt?

Nee. Niet als een verblijfsvergunning ‘arbeid in loondienst’ wordt aangevraagd. Dan zal het gezinslid niet mogen werken, tenzij de werkgever een TWV of GVVA heeft verkregen.

Dit wordt nog eens uitdrukkelijk bevestig in de meest recente IND werkinstructie (WI 2026/27) over toegang tot de arbeidsmarkt:Een vreemdeling die in het verleden heeft beschikt over een verblijfsvergunning met daarop de arbeidsmarktaantekening ‘arbeid vrij’, en zijn hoofdverblijf niet heeft verplaatst, behoudt bij een verlenging van de geldigheidsduur of wijziging van de beperking deze arbeidsmarktaantekening, indien hij aan de voorwaarden voor verlening van een verblijfsvergunning voldoet.

Deze regel geldt echter niet voor gezinsleden van kennismigranten en gezinsleden van houders van een Europese blauwe kaart. Zij krijgen geen vrije toegang tot de arbeidsmarkt.

Is de situatie anders als de echtgenoot of (ongehuwd) partner meer dan 5 jaar in Nederland heeft verbleven als gezinslid van een Europese Blauwe Kaarthouder of kennismigrant?

Ja. In dat geval komt het gezinslid wel in aanmerking voor ‘vrije toegang tot de arbeidsmarkt’.

Wat nu als na het einde van het huwelijk of relatie, een wijziging van de verblijfsvergunning wordt aangevraagd, voor een verblijfsvergunning bij een andere partner die Nederlander of EU-onderdaan is, of een Europese Blauwe Kaart heeft of kennismigrant is?

Is de situatie dan anders? Ja, in dat geval krijgt de partner wel weer vrije toegang tot de arbeidsmarkt.